Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

Do czego służy przedwzmacniacz?

Przedwzmacniacz to stały element wyposażenia niemal każdego urządzenia audio. Bez niego, nie mogłyby pracować wzmacniacze mocy. Również takie źródła jak gramofon czy mikrofon byłyby niemożliwe do odtworzenia. Po co się je stosuje?
Article Image
1. Repetytorium użytkowej elektroniki 2. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie LED pod szafkami 3. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie do piwnicy 4. Repetytorium użytkowej elektroniki - Sygnalizator zalania 5. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz do układu audio 6. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz warsztatowy 7. Jaką wkrętarkę wybrać? Na co zwrócić uwagę przy zakupie? 8. Rodzaje tranzystorów bipolarnych i unipolarnych 9. Jak podłączyć taśmy LED 10. Inteligentny dom - wszystko co powinieneś wiedzieć o systemach SMART HOME 11. Jak podłączyć prostownik do akumulatora (ładowanie) 12. Drukarki 3D - budowa i zasada działania 13. Jak prawidłowo zarobić kabel antenowy? 14. Jaki czujnik czadu wybrać i gdzie najlepiej zamontować? 15. Programowanie mikrokontrolerów - o czym należy wiedzieć na początek? 16. Oscyloskop cyfrowy - jaki wybrać? 17. Co to jest barometr i jak działa? 18. Jaki wykrywacz metali kupić? Na co zwracać uwagę przy wyborze? 19. Jak działa sieć 5G i jakie daje możliwości? 20. Diody LED - napięcie diod o różnych kolorach 21. Jaki kompresor samochodowy kupić? 22. Czujniki parkowania - jakie wybrać? 23. Jak ustawić antenę do odbioru naziemnej TV DVB-T? 24. Co to jest rezystor (opornik) i jak działa? 25. Jakie są typy i rodzaje bezpieczników? 26. Co to jest układ scalony i jak działa? 27. Jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem? 28. Jak zarobić kabel sieciowy RJ-45? 29. Lutowanie - jak lutować kable poprawnie? 30. Arduino - co to jest i jak zacząć? 31. Raspberry pi - co to jest, do czego służy, jak zacząć? 32. Do czego służą kondensatory - zasada działania 33. Co to jest bezpiecznik i jak działa? 34. Jak dobrać i wymienić bezpiecznik? 35. Rodzaje kondensatorów, ich oznaczenia i budowa 36. Kalafonia - co to jest? do czego służy? jak używać? 37. Przewodniki prądu - co przewodzi prąd, a co nie? 38. Jaka latarka czołowa sprawdzi się najlepiej? 39. Jak działa płytka stykowa (prototypowa)? 40. Jakie ogniwa 18650 wybrać i gdzie kupić akumulatorki? 41. Jaki powerbank wybrać? Czym kierować się przy kupnie? 42. Raspberry Pi czy Arduino? Co wybrać? 43. Pierwsze Prawo Kirchhoffa - przepływ prądu w obwodzie elektrycznym 44. Rezonator kwarcowy - schemat, oznaczenia i zastosowanie 45. Drugie Prawo Kirchhoffa - bilans spadku napięć w zamkniętym obwodzie elektrycznym 46. Do czego służy przedwzmacniacz? 47. Wzmacniacze audio - schematy i działanie 48. Co to jest kinematyka? Wzory kinematyki 49. Jaka ładowarka samochodowa będzie najlepsza? 50. Woltomierz - jak podłączyć i do czego służy? 51. Zasilacz laboratoryjny - jaki wybrać, do czego służy i jak użytkować? 52. Jaki magnes neodymowy kupić? 53. Jaki dron wybrać na początek, na co zwrócić uwagę przy kupnie? 54. Jaki filament wybrać - rodzaje filamentów do drukarek 3d 55. Co to jest termistor - zasada działania, jak dobierać? 56. Lokalizator GPS do samochodu - gdzie i jak zamontować? 57. Transmiter samochodowy - jak działa? 58. Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? 59. Silniki prądu stałego - budowa, zastosowanie i zasada działania
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści

Co to jest przedwzmacniacz?

Ten element to nic innego jak wzmacniacz napięciowy: powoduje proporcjonalne zwiększenie amplitudy sygnału. W każdej chwili czasu, jego wartość zostaje zwiększona k-krotnie, gdzie k to wzmocnienie napięciowe danego układu. Musi mieć doprowadzone zasilanie, z zasilacza lub baterii, aby mógł działać.

Podstawowym elementem wzmacniającym jest tranzystor. Jednak w dzisiejszych czasach układy zbudowane z pojedynczych tranzystorów (dyskretnych - każdy w osobnej obudowie) są rzadko spotykane, ponieważ mają duże gabaryty, są trudniejsze w montażu i mają relatywnie małe możliwości. 

Alternatywa dla tranzystorów

Większość dzisiejszych przedwzmacniaczy wykorzystuje do działania tak zwane wzmacniacze operacyjne. W ich strukturze nadal są tranzystory - te same, które kiedyś stosowano pojedynczo. Przy czym pełnią tam rozmaite funkcje. 

Wzmacniacze operacyjne są układami scalonymi i zawierają kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt tranzystorów. Po obudowaniu takiego układu scalonego odpowiednimi elementami możemy uzyskać, na przykład, przedwzmacniacz audio.

Miniaturowy przedwzmacniacz audio, KIT AVT3266
Zobacz w sklepie avt

Ich zaletą jest duża prostota układu, który trzeba zaprojektować. Wystarczy zaledwie kilka rezystorów i kondensatorów, aby uzyskać w pełni działający “klocek” audio.

Po co nam przedwzmacniacze?

Załóżmy, że nasz wzmacniacz audio może uzyskać pełną moc, jeżeli na jego wejście zostanie doprowadzony sygnał o amplitudzie 500 mV. Dla cyfrowych źródeł sygnału, jak karty dźwiękowe czy odtwarzacze MP3, to nie jest wielka sztuka. Wzmacniacz będzie mógł działać z pełną mocą.

Jednak inaczej ma się sprawa, jeżeli do wejścia tego wzmacniacza chcielibyśmy podłączyć mikrofon. Tego typu źródło sygnału oferuje na swoim wyjściu amplitudę rzędu 1 mV lub niewiele większą. Podłączony wprost do wzmacniacza nie będzie słyszalny w głośnikach w ogóle, albo - w najlepszym razie - bardzo cicho.

Rolą przedwzmacniacza w takiej sytuacji jest wzmocnienie sygnału z mikrofonu, aby był w stanie odpowiednio wysterować wzmacniacz. Amplituda sygnału musi ulec zwiększeniu, ale bez zniekształcania, aby nie pogorszyć jego jakości.

Niskoszumny przedwzmacniacz mikrofonowy, KIT AVT2017
Zobacz w sklepie avt

Co jeszcze dają przedwzmacniacze?

Te małe przyrządy zazwyczaj dają nam coś jeszcze, a mianowicie zapewniają wysoką impedancję wejściową i niską impedancję na swoim wyjściu. Z jednej strony, ich wejście słabo obciąża źródło sygnału, co jest bardzo pożądane. Z drugiej, zapewniają silne wysterowanie następnego stopnia, czyli np. wzmacniacza. To również jest dobry objaw. Praktycznie każdy przedwzmacniacz ma tę właściwość.

Filtry

Ale nie każdy przedwzmacniacz umożliwia kształtowanie charakterystyki przenoszenia, czyli uwypuklenie jednej części pasma sygnału i/lub stłumienie innej. Można w ten sposób usunąć z sygnału przydźwięk sieci (50 Hz) albo stłumić zbyt dudniące niskie tony. 

Bardzo rozbudowany przedwzmacniacz, który umożliwia regulację wzmocnienia w wielu miejscach charakterystyki, nazywa się korektorem audio. Zawiera zespół regulowanych filtrów. Jego podstawowa funkcja, czyli wzmocnienie amplitudy sygnału, nadal jest obecna.

Korektor graficzny equalizer 5-kanałowy, KIT AVT2490
Zobacz w sklepie avt

Do gramofonu

Niektóre przedwzmacniacze mają charakterystykę ukształtowaną specjalnie na potrzeby wzmacniania sygnału pochodzącego z gramofonów, a dokładniej - z wkładek magnetycznych. Sygnał z nich wymaga odpowiedniej obróbki, aby nadawał się do słuchania, ponieważ specyfika zapisu dźwięku na płycie winylowej wymusza sztuczne “podbijanie” części pasma. 

Przedwzmacniacz RIAA lub korektor RIAA służy właśnie do tego celu. Nie trzeba w nim niczego regulować, prawidłowe wartości elementów zostały ustalone na etapie jego projektowania.

Przedwzmacniacz gramofonowy o charakterystyce RIAA, KIT AVT1023
Zobacz w sklepie avt
Przedwzmacniacz gramofonowy RIAA, KIT AVT2680
Zobacz w sklepie avt

Podsumowanie

Przedwzmacniacze to użyteczne elementy składowe każdego zestawu audio. Potrafią nie tylko zwiększyć amplitudę sygnału, czyli go wzmocnić, lecz również są w stanie odpowiednio go filtrować. To przydatna funkcja, zwłaszcza w zastosowaniach, które tego bezsprzecznie wymagają.

1. Repetytorium użytkowej elektroniki 2. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie LED pod szafkami 3. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie do piwnicy 4. Repetytorium użytkowej elektroniki - Sygnalizator zalania 5. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz do układu audio 6. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz warsztatowy 7. Jaką wkrętarkę wybrać? Na co zwrócić uwagę przy zakupie? 8. Rodzaje tranzystorów bipolarnych i unipolarnych 9. Jak podłączyć taśmy LED 10. Inteligentny dom - wszystko co powinieneś wiedzieć o systemach SMART HOME 11. Jak podłączyć prostownik do akumulatora (ładowanie) 12. Drukarki 3D - budowa i zasada działania 13. Jak prawidłowo zarobić kabel antenowy? 14. Jaki czujnik czadu wybrać i gdzie najlepiej zamontować? 15. Programowanie mikrokontrolerów - o czym należy wiedzieć na początek? 16. Oscyloskop cyfrowy - jaki wybrać? 17. Co to jest barometr i jak działa? 18. Jaki wykrywacz metali kupić? Na co zwracać uwagę przy wyborze? 19. Jak działa sieć 5G i jakie daje możliwości? 20. Diody LED - napięcie diod o różnych kolorach 21. Jaki kompresor samochodowy kupić? 22. Czujniki parkowania - jakie wybrać? 23. Jak ustawić antenę do odbioru naziemnej TV DVB-T? 24. Co to jest rezystor (opornik) i jak działa? 25. Jakie są typy i rodzaje bezpieczników? 26. Co to jest układ scalony i jak działa? 27. Jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem? 28. Jak zarobić kabel sieciowy RJ-45? 29. Lutowanie - jak lutować kable poprawnie? 30. Arduino - co to jest i jak zacząć? 31. Raspberry pi - co to jest, do czego służy, jak zacząć? 32. Do czego służą kondensatory - zasada działania 33. Co to jest bezpiecznik i jak działa? 34. Jak dobrać i wymienić bezpiecznik? 35. Rodzaje kondensatorów, ich oznaczenia i budowa 36. Kalafonia - co to jest? do czego służy? jak używać? 37. Przewodniki prądu - co przewodzi prąd, a co nie? 38. Jaka latarka czołowa sprawdzi się najlepiej? 39. Jak działa płytka stykowa (prototypowa)? 40. Jakie ogniwa 18650 wybrać i gdzie kupić akumulatorki? 41. Jaki powerbank wybrać? Czym kierować się przy kupnie? 42. Raspberry Pi czy Arduino? Co wybrać? 43. Pierwsze Prawo Kirchhoffa - przepływ prądu w obwodzie elektrycznym 44. Rezonator kwarcowy - schemat, oznaczenia i zastosowanie 45. Drugie Prawo Kirchhoffa - bilans spadku napięć w zamkniętym obwodzie elektrycznym 46. Do czego służy przedwzmacniacz? 47. Wzmacniacze audio - schematy i działanie 48. Co to jest kinematyka? Wzory kinematyki 49. Jaka ładowarka samochodowa będzie najlepsza? 50. Woltomierz - jak podłączyć i do czego służy? 51. Zasilacz laboratoryjny - jaki wybrać, do czego służy i jak użytkować? 52. Jaki magnes neodymowy kupić? 53. Jaki dron wybrać na początek, na co zwrócić uwagę przy kupnie? 54. Jaki filament wybrać - rodzaje filamentów do drukarek 3d 55. Co to jest termistor - zasada działania, jak dobierać? 56. Lokalizator GPS do samochodu - gdzie i jak zamontować? 57. Transmiter samochodowy - jak działa? 58. Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? 59. Silniki prądu stałego - budowa, zastosowanie i zasada działania
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści
Tematyka materiału: Przedwzmacniacz, wzmacniacz operacyjny, układ scalony, MP3, RIAA
AUTOR
Udostępnij
UK Logo
Elektronika dla Wszystkich
Zapisując się na nasz newsletter możesz otrzymać GRATIS
najnowsze e-wydanie magazynu "Elektronika dla Wszystkich"