Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

Jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem?

Napięcie akumulatora samochodowego, wyrażane w woltach [V] to bardzo istotny parametr mówiący o stanie oraz kondycji magazynu energii elektrycznej w naszym pojeździe. Niezbędny jest do tego prawidłowo wykonany oraz zinterpretowany pomiar napięcia.
Article Image
1. Repetytorium użytkowej elektroniki 2. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie LED pod szafkami 3. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie do piwnicy 4. Repetytorium użytkowej elektroniki - Sygnalizator zalania 5. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz do układu audio 6. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz warsztatowy 7. Jaką wkrętarkę wybrać? Na co zwrócić uwagę przy zakupie? 8. Rodzaje tranzystorów bipolarnych i unipolarnych 9. Jak podłączyć taśmy LED 10. Inteligentny dom - wszystko co powinieneś wiedzieć o systemach SMART HOME 11. Jak podłączyć prostownik do akumulatora (ładowanie) 12. Drukarki 3D - budowa i zasada działania 13. Jak prawidłowo zarobić kabel antenowy? 14. Jaki czujnik czadu wybrać i gdzie najlepiej zamontować? 15. Programowanie mikrokontrolerów - o czym należy wiedzieć na początek? 16. Oscyloskop cyfrowy - jaki wybrać? 17. Co to jest barometr i jak działa? 18. Jaki wykrywacz metali kupić? Na co zwracać uwagę przy wyborze? 19. Jak działa sieć 5G i jakie daje możliwości? 20. Diody LED - napięcie diod o różnych kolorach 21. Jaki kompresor samochodowy kupić? 22. Czujniki parkowania - jakie wybrać? 23. Jak ustawić antenę do odbioru naziemnej TV DVB-T? 24. Co to jest rezystor (opornik) i jak działa? 25. Jakie są typy i rodzaje bezpieczników? 26. Co to jest układ scalony i jak działa? 27. Jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem? 28. Jak zarobić kabel sieciowy RJ-45? 29. Lutowanie - jak lutować kable poprawnie? 30. Arduino - co to jest i jak zacząć? 31. Raspberry pi - co to jest, do czego służy, jak zacząć? 32. Do czego służą kondensatory - zasada działania 33. Co to jest bezpiecznik i jak działa? 34. Jak dobrać i wymienić bezpiecznik? 35. Rodzaje kondensatorów, ich oznaczenia i budowa 36. Kalafonia - co to jest? do czego służy? jak używać? 37. Przewodniki prądu - co przewodzi prąd, a co nie? 38. Jaka latarka czołowa sprawdzi się najlepiej? 39. Jak działa płytka stykowa (prototypowa)? 40. Jakie ogniwa 18650 wybrać i gdzie kupić akumulatorki? 41. Jaki powerbank wybrać? Czym kierować się przy kupnie? 42. Raspberry Pi czy Arduino? Co wybrać? 43. Pierwsze Prawo Kirchhoffa - przepływ prądu w obwodzie elektrycznym 44. Rezonator kwarcowy - schemat, oznaczenia i zastosowanie 45. Drugie Prawo Kirchhoffa - bilans spadku napięć w zamkniętym obwodzie elektrycznym 46. Do czego służy przedwzmacniacz? 47. Wzmacniacze audio - schematy i działanie 48. Co to jest kinematyka? Wzory kinematyki 49. Jaka ładowarka samochodowa będzie najlepsza? 50. Woltomierz - jak podłączyć i do czego służy? 51. Zasilacz laboratoryjny - jaki wybrać, do czego służy i jak użytkować? 52. Jaki magnes neodymowy kupić? 53. Jaki dron wybrać na początek, na co zwrócić uwagę przy kupnie? 54. Jaki filament wybrać - rodzaje filamentów do drukarek 3d 55. Co to jest termistor - zasada działania, jak dobierać? 56. Lokalizator GPS do samochodu - gdzie i jak zamontować? 57. Transmiter samochodowy - jak działa? 58. Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? 59. Silniki prądu stałego - budowa, zastosowanie i zasada działania 60. Co to jest triak - jak go sprawdzić i jak działa? 61. Co to jest tranzystor MOSFET - jak działa, jak sprawdzać? 62. Izopropanol - do czego służy i gdzie kupić? 63. Co to jest tranzystor, jak działa i za co odpowiada? 64. Co to jest Transformator i jak działa? 65. Potencjometr obrotowy - schemat, podłączenie i zasada działania 66. Fotorezystor - charakterystyka, zastosowanie i zasada działania 67. Jak dobrać rezystor do diody? 68. Co to jest Tyrystor i do czego służy? 69. Jakie kable rozruchowe wybrać do samochodu? 70. Jaki miernik grubości lakieru kupić? 71. Pomiar jakości powietrza - jak sprawdzić jakość powietrza w domu i na zewnątrz? 72. Języki programowania sterowników PLC 73. Czym jest napięcie i natężenie prądu? 74. Reguła prawej dłoni, czyli ruch przewodnika w polu magnetycznym
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści

Według obiegowej opinii, napięcie na zaciskach akumulatora wynosi 12 V. To nie jest cała prawda: ono może tyle wynosić, ale nie musi. Dokładna wartość zależy od kilku czynników, które zostaną szerzej omówione. Zajmijmy się na początek samym pomiarem napięcia.

Jak działa akumulator?

W porządku, zmierzyliśmy napięcie akumulatora, jak je zinterpretować? Akumulator samochodowy jest akumulatorem kwasowo-ołowiowym, co oznacza, że w kwasie siarkowym o odpowiednim stężeniu zanurzone są dwie płyty (elektrody) wykonane z ołowiu, z czego jedna jest dodatkowo pokryta tlenkiem tego metalu. Kwas jest elektrolitem, czyli magazynuje energię w wiązaniach chemicznych. 

Napięcie na pojedynczej celi takiego akumulatora wynosi około 2 V. Cela to szczelna przegródka z niewielkim korkiem, w której znajdują się elektrody wraz z elektrolitem. Takich cel w akumulatorze samochodowym mamy 6. Wszystkie są połączone szeregowo, więc ich napięcia sumują się.

Po pierwsze: woltomierz

Potrzebny będzie do tego woltomierz napięcia stałego. Sam woltomierz będzie dosyć trudno kupić, bowiem od wielu lat w powszechnej sprzedaży dostępne są „kombajny” pomiarowe, zwane multimetrami. Za ich pomocą można zmierzyć wartość napięcia, natężenie prądu, rezystancję i parę innych parametrów. Aktualnie sprzedawane multimetry mają wyświetlacz cyfrowy, ciekłokrystaliczny.

Miernik DT832 1999 [V, A, om] generator przebiegu
Zobacz w sklepie avt

Ceny tego typu przyrządów zaczynają się od kilkunastu złotych. Ich parametry nie są zadowalające dla profesjonalistów, ale w zastosowaniach amatorskich jak najbardziej się sprawdzą – zwłaszcza do wykonania tak nieskomplikowanego zadania, jakim jest pomiar napięcia akumulatora samochodowego.

Jak podłączyć przewody?

Do multimetru zawsze są dołączane dwa przewody pomiarowe: jeden czerwony, drugi czarny (rzadziej niebieski). Każdy z tych przewodów jest zakończony ostrym metalowym szpicem osadzonym w obudowie z tworzywa sztucznego, a z drugiej grubszym wtykiem o sprężynujących bokach, tzw. banankiem.

Przewody pomiarowe 1 kV 10 A CAT. II
Zobacz w sklepie avt

Część ostro zakończona służy do tego, aby móc nią dotknąć wyprowadzenia baterii, akumulatora lub elementu elektronicznego w precyzyjnie wybranym miejscu. Podczas tej czynności należy trzymać w ręku jedynie plastikową część. Dotykanie palcem do metalowej końcówki może grozić zafałszowaniem wyniku, a nawet porażeniem! Drugi koniec przewodu, czyli wspomniany wcześniej „bananek” należy włożyć do multimetru.

Jednak przewody są, dwa a w multimetrze mamy trzy, czasem cztery otwory. Przewód czarny zawsze należy wetknąć w złącze oznaczone jako COM lub GND. Dla celów pomiaru napięcia, przewód czerwony powinien znaleźć się w gnieździe opisanym jako V – przy tym samym gnieździe możemy znaleźć również inne oznaczenia, jak mA czy Ω, ale to nie ma chwilowo znaczenia. Najważniejsze, aby było wśród nich V lub voltage.

Zakres pomiarowy

Przed przystąpieniem do pomiaru, należy również włączyć multimetr i ustawić odpowiedni zakres pomiarowy. W sporej grupie przyrządów obie te czynności wykonuje się jednocześnie, przekręcając pokrętło na wybraną pozycję. Akumulator samochodowy ma napięcie około 12 V, zatem zakres musi być większy od tej wartości, ale jednocześnie możliwie najmniejszy. Zakres do 20 V będzie więc idealny. Trzeba jeszcze zwrócić uwagę, na to, aby było to napięcie stałe, oznaczone jako VDC, V= albo V---.

Jak prawidłowo wykonać pomiar?

Mamy przyrząd, mamy jego okablowanie, jak zatem zmierzyć napięcie akumulatora? To nic skomplikowanego! Wystarczy przytknąć metalowe szpikulce przewodów pomiarowych do wypustek na akumulatorze. Czarną do zacisku ujemnego, oznaczonego jako , a czerwoną do dodatniego, z symbolem +. Jeżeli są pokryte szarym nalotem, wystarczy lekko go zeskrobać, nawet samymi zakończeniami przewodów pomiarowych.

Na wyświetlaczu pojawią się cyfry inne niż zera – należy je zapamiętać lub zapisać. Może się okazać, że wynik „pływa” na ostatniej pozycji: raz miernik pokazuje, na przykład, 12,61 V, za chwilę 12,60 V, jeszcze za trochę 12,62 V. To jest całkowicie normalne zjawisko, wynikające z istnienia błędu pomiarowego oraz kilku innych czynników. Należy to mniej-więcej uśrednić, wybierając najczęściej powtarzające się wskazanie lub wyciągając średnią arytmetyczną z kilku takich pomiarów.

Wyższe napięcie = inny zakres

W przypadku akumulatora o wyższym napięciu znamionowym, na przykład z ciężarówki (24 V) lub wózka elektrycznego (48 V), konieczne do wykonania czynności są takie same. Jedyna różnica będzie w doborze zakresu pomiarowego, który powinien wynosić 200 V, a jeszcze lepiej 100 V – o ile taki jest.

Inna metoda

Najwięcej o stanie akumulatora powiedziałby nam pomiar gęstości jego elektrolitu. Wykonuje się go odpowiednio skalibrowanym areometrem, który na swojej podziałce wskazuje, czy gęstość jest w odpowiednim przedziale. Jednak taki pomiar wymaga otwarcia korków, pod którymi jest żrący kwas siarkowy, a nie każdy ma ochotę to zrobić. Użycie woltomierza wydaje się być szybsze i bezpieczniejsze.

Co oznacza wynik pomiaru?

Napięcie akumulatora w liczbach. Głęboko rozładowany akumulator samochodowy ma napięcie około 10,8 V. To jest stan, w którym wymaga on natychmiastowego i pełnego naładowania, ponieważ długotrwałe przebywanie w tym stanie może spowodować trwały uszczerbek na jego zdrowiu. Dokładniej, na jego elektrodach wytrąci się krystaliczny siarczan ołowiu, który doskonale nie przewodzi prądu, przez co drastycznie spadnie jego pojemność.

Prawidłowo naładowany akumulator w czasie spoczynku, bez obciążenia, ma napięcie około 12,6 V. Dokładna wartość zależy od temperatury, ale wartości z przedziału 12,4 – 12,8 V są jak najbardziej akceptowalne. Zaraz po naładowaniu, napięcie to jest wyższe, nawet powyżej 13 V, dlatego pomiar napięcia „spoczynkowego” najlepiej jest wykonać minimum kilkanaście godzin po zakończeniu ładowania i zdjęciu zacisków ładowarki.

W trakcie ładowania, a ma to miejsce wtedy, kiedy pracuje silnik, napięcie na akumulatorze będzie wyższe. Powinno wynosić około 14V, nawet nieco wyżej – zależnie od temperatury. Jeżeli po włączeniu silnika, zmierzona wartość jest w przedziale 13,8 – 14,4 V – wszystko jest w porządku. Napięcie ładowania również powinno zmieniać się wraz z temperaturą. Nowoczesne, bardziej zaawansowane sterowniki silników to potrafią. Jeżeli jest mniej lub więcej – należy sprawdzić kontroler ładowania.

Uwaga na ładowanie!

W żadnym wypadku napięcie ładowania nie powinno przekraczać 14,5 V (niektórzy piszą o 14,4 V). Powyżej tej wartości, z elektrolitu zaczyna wytrącać się wodór. To bezbarwny, bezwonny i znacznie lżejszy od powietrza gaz, który – w połączeniu z tlenem, nawet tym z powietrza – tworzy mieszaninę doskonale wybuchową. Jeżeli więc słyszysz, że z akumulatora z sykiem uchodzi gaz, a nawet słyszysz bulgot, przerwij ładowanie i przewietrz otoczenie.

Jak ocenić stan akumulatora?

Do prawidłowej oceny stanu akumulatora polecam wykonać trzy pomiary:

  1. przy braku obciążenia (stacyjka jest wyłączona, lub nawet akumulator został  wyjęty z samochodu),
  2. przy niewielkim obciążeniu (stacyjka włączona, działa np. radio samochodowe, nawigacja i kilka kontrolek),
  3. podczas ładowania (silnik pracuje – najlepiej ten pomiar wykonać po dłuższej chwili od uruchomienia silnika, aby akumulator mógł odzyskać energię straconą na rozruch).

Jeżeli w każdym z tych trzech przypadków, napięcie na zaciskach akumulatora mieści się w zadanych granicach, czyli:

  1. około 12,6 V,
  2. również około 12,6 V, a na pewno powyżej 10,8 V,
  3. około 13,8 – 14,4 V

to można wnioskować, że zarówno sam akumulator, jak i obsługujące go podzespoły w samochodzie pracują prawidłowo.

1. Repetytorium użytkowej elektroniki 2. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie LED pod szafkami 3. Repetytorium użytkowej elektroniki - Oświetlenie do piwnicy 4. Repetytorium użytkowej elektroniki - Sygnalizator zalania 5. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz do układu audio 6. Repetytorium użytkowej elektroniki - Zasilacz warsztatowy 7. Jaką wkrętarkę wybrać? Na co zwrócić uwagę przy zakupie? 8. Rodzaje tranzystorów bipolarnych i unipolarnych 9. Jak podłączyć taśmy LED 10. Inteligentny dom - wszystko co powinieneś wiedzieć o systemach SMART HOME 11. Jak podłączyć prostownik do akumulatora (ładowanie) 12. Drukarki 3D - budowa i zasada działania 13. Jak prawidłowo zarobić kabel antenowy? 14. Jaki czujnik czadu wybrać i gdzie najlepiej zamontować? 15. Programowanie mikrokontrolerów - o czym należy wiedzieć na początek? 16. Oscyloskop cyfrowy - jaki wybrać? 17. Co to jest barometr i jak działa? 18. Jaki wykrywacz metali kupić? Na co zwracać uwagę przy wyborze? 19. Jak działa sieć 5G i jakie daje możliwości? 20. Diody LED - napięcie diod o różnych kolorach 21. Jaki kompresor samochodowy kupić? 22. Czujniki parkowania - jakie wybrać? 23. Jak ustawić antenę do odbioru naziemnej TV DVB-T? 24. Co to jest rezystor (opornik) i jak działa? 25. Jakie są typy i rodzaje bezpieczników? 26. Co to jest układ scalony i jak działa? 27. Jak zmierzyć napięcie akumulatora miernikiem? 28. Jak zarobić kabel sieciowy RJ-45? 29. Lutowanie - jak lutować kable poprawnie? 30. Arduino - co to jest i jak zacząć? 31. Raspberry pi - co to jest, do czego służy, jak zacząć? 32. Do czego służą kondensatory - zasada działania 33. Co to jest bezpiecznik i jak działa? 34. Jak dobrać i wymienić bezpiecznik? 35. Rodzaje kondensatorów, ich oznaczenia i budowa 36. Kalafonia - co to jest? do czego służy? jak używać? 37. Przewodniki prądu - co przewodzi prąd, a co nie? 38. Jaka latarka czołowa sprawdzi się najlepiej? 39. Jak działa płytka stykowa (prototypowa)? 40. Jakie ogniwa 18650 wybrać i gdzie kupić akumulatorki? 41. Jaki powerbank wybrać? Czym kierować się przy kupnie? 42. Raspberry Pi czy Arduino? Co wybrać? 43. Pierwsze Prawo Kirchhoffa - przepływ prądu w obwodzie elektrycznym 44. Rezonator kwarcowy - schemat, oznaczenia i zastosowanie 45. Drugie Prawo Kirchhoffa - bilans spadku napięć w zamkniętym obwodzie elektrycznym 46. Do czego służy przedwzmacniacz? 47. Wzmacniacze audio - schematy i działanie 48. Co to jest kinematyka? Wzory kinematyki 49. Jaka ładowarka samochodowa będzie najlepsza? 50. Woltomierz - jak podłączyć i do czego służy? 51. Zasilacz laboratoryjny - jaki wybrać, do czego służy i jak użytkować? 52. Jaki magnes neodymowy kupić? 53. Jaki dron wybrać na początek, na co zwrócić uwagę przy kupnie? 54. Jaki filament wybrać - rodzaje filamentów do drukarek 3d 55. Co to jest termistor - zasada działania, jak dobierać? 56. Lokalizator GPS do samochodu - gdzie i jak zamontować? 57. Transmiter samochodowy - jak działa? 58. Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? 59. Silniki prądu stałego - budowa, zastosowanie i zasada działania 60. Co to jest triak - jak go sprawdzić i jak działa? 61. Co to jest tranzystor MOSFET - jak działa, jak sprawdzać? 62. Izopropanol - do czego służy i gdzie kupić? 63. Co to jest tranzystor, jak działa i za co odpowiada? 64. Co to jest Transformator i jak działa? 65. Potencjometr obrotowy - schemat, podłączenie i zasada działania 66. Fotorezystor - charakterystyka, zastosowanie i zasada działania 67. Jak dobrać rezystor do diody? 68. Co to jest Tyrystor i do czego służy? 69. Jakie kable rozruchowe wybrać do samochodu? 70. Jaki miernik grubości lakieru kupić? 71. Pomiar jakości powietrza - jak sprawdzić jakość powietrza w domu i na zewnątrz? 72. Języki programowania sterowników PLC 73. Czym jest napięcie i natężenie prądu? 74. Reguła prawej dłoni, czyli ruch przewodnika w polu magnetycznym
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści
Tematyka materiału: akumulator samochodowy, samochody osobowe, zasilanie samochodowe
AUTOR
Udostępnij
Oceń najnowsze wydanie EdW
Wypełnij ankietę i odbierz prezent
Kursy kategorie
AI-Sztuczna Inteligencja
Aparatura
Arduino Audio Automatyka
CNC
DIY
Druk 3d
Elektromechanika Fotowoltaika
FPGA-CPLD-SPLD
GPS
IC-układy scalone
Interfejsy
IoT
Książki
Lasery
LED/LCD/OLED
Mechatronika
Mikrokontrolery (MCV,μC)
Moc
Moduły
Narzędzia
Optoelektronika
PCB/Montaż
Podstawy elektroniki
Podzespoły bierne
Półprzewodniki
Pomiary i testy Projektowanie Raspberry Pi
Retro
Komunikacja, RF
Robotyka
SBC-SIP-SoC-CoM
Sensory
Silniki i serwo
Software
Sterowanie
Transformatory
Tranzystory
Wyświetlacze
Wzmacniacze
Zasilanie
UK Logo
Elektronika dla Wszystkich
Zapisując się na nasz newsletter możesz otrzymać GRATIS
najnowsze e-wydanie magazynu "Elektronika dla Wszystkich"