Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

EdW 10/2026 Junior

Article Image
Czy da się zbudować wiatraczek, w którym nic się nie obraca? Brzmi podejrzanie, bo przecież wiatraczek bez obracających się łopatek jest trochę jak rower bez kół. A jednak elektronika pozwala coś takiego zrealizować – i właśnie tym zajmiemy się w tym odcinku EdW Junior.

W budowanym układzie ruch zastąpimy światłem. Choć na płytce znajdzie się aż 19 diod LED, żadna z nich nie zamierza nigdzie podróżować. Odpowiednio sterowane utworzą animację, która naśladuje pracę śmigła wiatraczka. Cały układ pozostanie nieruchomy, a mimo to będzie sprawiał wrażenie, jak gdyby wiatraczek się kręcił.

Co więcej, cała zabawa nie skończy się na jednym niezmiennym pokazie. Dwa przyciski pozwalają sterować ruchem świetlnego wiatraczka, przy czym każdy z nich „rozpędza” animację w innym kierunku. Jeśli podczas obrotu przytrzymamy przycisk działający przeciwnie do aktualnego kierunku ruchu, wiatraczek będzie stopniowo zwalniał, aż w końcu zatrzyma się i zacznie obracać w przeciwną stronę, coraz szybciej. Po zwolnieniu tego przycisku i naciśnięciu drugiego sytuacja się odwróci: animacja znów zacznie zwalniać, zatrzyma się, zmieni kierunek i ponownie przyspieszy. Nie można więc powiedzieć, że jeden przycisk służy do przyspieszania, a drugi do zwalniania. Każdy z nich powoduje rozpędzanie animacji w określonym kierunku.

To dobry przykład na to, że ciekawy efekt nie zawsze wymaga silnika, przekładni i skomplikowanego mechanizmu złożonego z wielu ruchomych części. Często wystarczy kilka sprytnie połączonych elementów elektronicznych, które pozwoli na odpowiednie sterowanie diodami LED.

Właśnie dlatego ten projekt świetnie pasuje do naszych zajęć. Wystarczy poprawnie rozpoznać poszczególne elementy, umieścić je we właściwych miejscach na płytce i przylutować, by po podłączeniu baterii i ustawieniu przełącznika zasilania w pozycji ON zobaczyć efekt swojej pracy. Jeśli wszystko wykonamy prawidłowo, diody LED ożyją, tworząc wirujący świetlny wiatraczek.

Przy okazji przekonamy się również, że kilka diod LED może działać wspólnie i tworzyć coś znacznie ciekawszego niż zwykłe świecenie. Tutaj 19 punktów świetlnych tworzy trzy ramiona, które dzięki odpowiedniemu sterowaniu sprawiają wrażenie obracającego się śmigła. Ponadto dwa mikroswitche pozwalają zmieniać prędkość oraz kierunek animacji, a więc w pewnym sensie przejąć kontrolę nad ruchem naszego świetlnego śmigła.

Nie zabraknie również odrobiny bardziej klasycznej elektroniki. Na płytce znajdą się rezystory, kondensatory, trzy tranzystory BC547 (lub BC548) oraz stabilizator 78L05, o którym na łamach Juniora nie mieliśmy chyba jeszcze okazji szerzej porozmawiać. Całością steruje układ ATtiny13A, zasilany napięciem stabilizowanym przez 78L05. Źródłem zasilania całego urządzenia jest bateria 9 V typu 6F22.

Warto dodać, że efekt dodatkowo uatrakcyjnia wygaszanie diod LED podczas ich przełączania. Dzięki temu animacja nie sprowadza się wyłącznie do prostego przełączania kolejnych etapów animacji, lecz ma bardziej płynny charakter.

Co zbudujemy tym razem?

Bohaterem tego odcinka będzie zestaw AVTEDU626 Wiatraczek LED. Zapowiada się więc bardzo ciekawie, a przy tym znów będzie można nauczyć się czegoś nowego albo powtórzyć wcześniej zdobytą wiedzę. Mamy sporo diod LED, a więc elementów wymagających zwrócenia uwagi na sposób montażu, układ scalony w podstawce, tranzystory, przyciski oraz zasilanie bateryjne. Jest co lutować, i warto się postarać, bo po wykonaniu ostatniego połączenia czeka nas ciekawy efekt miły dla oka.

Gdy układ będzie gotowy, pozostanie już tylko włączyć zasilanie i sprawdzić, jak 19 nieruchomych diod LED potrafi stworzyć świetlny wiatraczek. Potem przyjdzie pora na eksperymenty z prędkością i kierunkiem animacji. Najpierw jednak czeka nas najważniejsza część pracy – staranny montaż. 

Aby przeczytać ten artykuł kup e-wydanie
Kup teraz
Chcesz częściej widzieć nasze artykuły w Google? Dodaj ELPORTAL do ulubionych źródeł
Firma:
AUTOR
Źródło
Elektronika dla Wszystkich wrzesień 2026
Udostępnij
UK Logo
Elektronika dla Wszystkich
Zapisując się na nasz newsletter możesz otrzymać GRATIS
najnowsze e-wydanie magazynu "Elektronika dla Wszystkich"