Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 42: Kompresja dźwięku PASC

Article Image
Algorytm PASC, umożliwiający znaczne zmniejszenie objętości cyfrowych danych audio, stanowi podstawę wszystkich nowoczesnych systemów strumieniowego przesyłania dźwięku cyfrowego, takich jak MP3.
Toc left icon Poprzednia część
Spis treści
Następna część Toc right icon
1. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 1: Od mikroprocesorów do mikrokontrolerów 2. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 2: Układy scalone 3. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 3: Tranzystory 4. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 4: Półprzewodniki mocy 5. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 5: Diody elektroluminescencyjne (Light Emitting Diodes) 6. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 6: Transoptory 7. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 7: Monochromatyczne wyświetlacze LCD 8. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 8: Mikrofony 9. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 9: Źródła prądowe 10. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 10: Wszystko o kondensatorach 11. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 11: Ujemne sprzężenie zwrotne i historia wzmacniaczy operacyjnych 12. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 12: Tranzystory MOSFET 13. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 13: Elementy o nieliniowej rezystancji 14. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 15: Obwody mostkowe 15. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 16: Wzmacniacze jedno- i dwutranzystorowe 16. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 17: Generatory sygnału na wzmacniaczach operacyjnych 17. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 18: Czujniki Halla 18. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 19: Czujniki ciśnienia 19. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 20: Oscylatory 20. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 21: Czujniki temperatury 21. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 22: Konwersja analogowo-cyfrowa 22. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 23: Filtry dolnoprzepustowe 23. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 25: Tranzystory IGBT 24. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 26: Rezonatory i generatory kwarcowe oraz inne sposoby na stabilną podstawę czasu i częstotliwości 25. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 27: Generatory wysokiego napięcia 26. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 28: Diody LED w praktyce 27. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 30: Multimetry cyfrowe 28. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 31: Generatory funkcyjne 29. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 32: Wyładowania elektrostatyczne (ESD) 30. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 33: Ochrona przed skutkami wyładowań atmosferycznych 31. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 35: Tłumienie drgań styków 32. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 36: Szumy w układach elektronicznych 33. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 37: Szeregi Fouriera 34. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 38: Kwantyzacja 35. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 39: Upsampling w audio 36. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 40: Kompresja dźwięku MP3 37. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 41: PLL - pętla synchronizacji fazowej 38. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 42: Kompresja dźwięku PASC
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści

Informacje wstępne

Płyta Audio CD była zbyt „ciężka” dla raczkującego Internetu

Gdy Internet zaczął zdobywać popularność, zaczęto zastanawiać się nad sposobami cyfrowego przesyłania muzyki za pośrednictwem tego nowego medium. Szybko stało się jasne, że standard Audio CD – będący wówczas podstawową metodą cyfrowego zapisu dźwięku – absolutnie nie nadaje się do tego celu. Format Audio CD wykorzystuje próbki o szerokości 16 bitów oraz częstotliwość próbkowania 44 100 próbek na sekundę. Oznacza to, że jedna minuta muzyki o jakości Audio CD zajmuje:

44 100×2×2×60=10 584 000

bajtów danych. Wynika to z faktu, że objętość strumienia danych jest równa liczbie próbek pomnożonej przez dwa bajty na próbkę, dwa kanały stereo oraz 60 sekund.

Gdyby ktoś chciał pobrać taki plik przez raczkujący wówczas Internet, na przykład za pomocą nowoczesnego jak na tamte czasy modemu 28k8, zajęłoby to około 45 minut pobierania. I to tylko dla jednej minuty muzyki o jakości Audio CD.

Trzeba więc było opracować metodę znacznego zmniejszenia ilości danych cyfrowych bez nadmiernego pogarszania jakości dźwięku.

Rewolucja w elektronicznym zapisie dźwięku!

Przez cały okres rozwoju elektronicznego zapisu dźwięku – od skonstruowania pierwszego gramofonu aż po wprowadzenie płyty Audio CD – dążono do możliwie wiernego odwzorowania rzeczywistości. Sygnał elektryczny miał być jak najdokładniejszą reprezentacją fal dźwiękowych, które wcześniej wprawiły w drgania membranę mikrofonu.

W tym kontekście mówi się o „doskonałej reprezentacji”.

Jednak taka doskonała reprezentacja nie była możliwa w przypadku strumieniowego przesyłania dźwięku przez raczkujący Internet, ze względu na ograniczoną przepływność dostępnych łączy. Dlatego podczas opracowywania metod strumieniowania audio zdecydowano się na całkowicie nowe i rewolucyjne podejście. Zamiast „doskonałej reprezentacji” zastosowano „reprezentację percepcyjną”. Sygnał elektryczny NIE jest więc możliwie najwierniejszym odwzorowaniem oryginalnych drgań akustycznych. Jest to sygnał, który wywołuje w ludzkim słuchu wrażenie (percepcję), że słuchamy dźwięku pierwotnie zarejestrowanego przez mikrofon.

PASC: Precision Adaptive Sub-band Coding

W tym samym czasie firma Philips pracowała nad cyfrowym następcą popularnej kasety magnetofonowej. System ten otrzymał nazwę Digital Compact Cassette (DCC) i został wprowadzony w 1992 roku przez firmy Philips oraz Panasonic.

Również w tym przypadku konieczne było uzyskanie bardzo dużej redukcji strumienia danych przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości dźwięku.

W tym celu firma Philips opracowała algorytm PASC, będący skrótem od „Precision Adaptive Sub-band Coding”. Na język polski można to przetłumaczyć jako „precyzyjne adaptacyjne kodowanie w podpasmach”.

PASC oczywiście nie powstał znikąd, lecz bazował na wcześniejszych badaniach nad maskowaniem dźwięku prowadzonych przez Eindhoven University of Technology, francuski ośrodek CCETT, niemiecki Institut für Rundfunktechnik oraz Fraunhofer Society.

PASC zmniejszył przepływność danych dźwięku z płyty Audio CD do jednej czwartej pierwotnej wartości – z 1,4 Mbit/s do 384 kbit/s. Późniejsze rozwinięcia tego algorytmu pozwoliły uzyskać redukcję danych przekraczającą nawet dziesięciokrotność!

Duża redukcja ilości danych wprowadzona przez PASC wynika z jednej strony z percepcyjnego podejścia do dźwięku, a z drugiej z zastosowania kilku pozornie prostych, lecz bardzo pomysłowych rozwiązań technicznych.

System DCC firmy Philips okazał się całkowitą porażką rynkową, jednak zasady wykorzystane w algorytmie PASC zostały zaakceptowane na całym świecie i zastosowane praktycznie we wszystkich systemach kompresji danych audio.

Rozwiązania opracowane dla PASC wykorzystano między innymi w dobrze znanym formacie wideo MPEG-1 oraz jeszcze bardziej rozpowszechnionym formacie audio MP3.

Według dobrze poinformowanych źródeł firma Philips zarobiła około 500 milionów dolarów na patentach związanych z technologią PASC.

Zasady redukcji danych w algorytmie PASC

Redukcja danych według algorytmu PASC opiera się na następujących aspektach:

  • próg słyszalności ludzkiego ucha,
  • podział sygnału na podpasma, 
  • efekt maskowania w ludzkim słuchu, 
  • adaptacyjny przydział bitów, 
  • uśrednianie poziomu, 
  • ponowna alokacja kodów. 

Aspekty te zostaną omówione w kolejnych rozdziałach.

Aby przeczytać ten artykuł kup e-wydanie
Kup teraz
Toc left icon Poprzednia część
Spis treści
Następna część Toc right icon
1. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 1: Od mikroprocesorów do mikrokontrolerów 2. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 2: Układy scalone 3. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 3: Tranzystory 4. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 4: Półprzewodniki mocy 5. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 5: Diody elektroluminescencyjne (Light Emitting Diodes) 6. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 6: Transoptory 7. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 7: Monochromatyczne wyświetlacze LCD 8. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 8: Mikrofony 9. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 9: Źródła prądowe 10. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 10: Wszystko o kondensatorach 11. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 11: Ujemne sprzężenie zwrotne i historia wzmacniaczy operacyjnych 12. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 12: Tranzystory MOSFET 13. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 13: Elementy o nieliniowej rezystancji 14. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 15: Obwody mostkowe 15. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 16: Wzmacniacze jedno- i dwutranzystorowe 16. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 17: Generatory sygnału na wzmacniaczach operacyjnych 17. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 18: Czujniki Halla 18. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 19: Czujniki ciśnienia 19. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 20: Oscylatory 20. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 21: Czujniki temperatury 21. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 22: Konwersja analogowo-cyfrowa 22. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 23: Filtry dolnoprzepustowe 23. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 25: Tranzystory IGBT 24. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 26: Rezonatory i generatory kwarcowe oraz inne sposoby na stabilną podstawę czasu i częstotliwości 25. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 27: Generatory wysokiego napięcia 26. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 28: Diody LED w praktyce 27. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 30: Multimetry cyfrowe 28. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 31: Generatory funkcyjne 29. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 32: Wyładowania elektrostatyczne (ESD) 30. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 33: Ochrona przed skutkami wyładowań atmosferycznych 31. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 35: Tłumienie drgań styków 32. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 36: Szumy w układach elektronicznych 33. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 37: Szeregi Fouriera 34. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 38: Kwantyzacja 35. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 39: Upsampling w audio 36. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 40: Kompresja dźwięku MP3 37. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 41: PLL - pętla synchronizacji fazowej 38. Edukacja w EdW dla szkół i uczelni - wykład 42: Kompresja dźwięku PASC
Rozwiń cały spis treści Zwiń spis treści
Firma:
AUTOR
Źródło
Elektronika dla Wszystkich czerwiec 2026
Udostępnij
UK Logo
Elektronika dla Wszystkich
Zapisując się na nasz newsletter możesz otrzymać GRATIS
najnowsze e-wydanie magazynu "Elektronika dla Wszystkich"