Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

LTspice łagodnie, ale po barbarzyńsku cz.4 - Samodzielne tworzenie symboli elementów

Biblioteki symboli graficznych elementów są w LTspice bardzo ubogie. Dlatego w czwartej części artykułu omówimy samodzielne tworzenie symboli elementów.
Article Image

Generalna wskazówka jest taka: warto wykorzystywać (modyfikować, kopiować) całe elementy lub ich fragmenty z istniejących plików .asy. Ale oczywiście można też tworzyć symbole elementów od zera.

Spróbujmy stworzyć symbol przycisku. Z menu wybieramy: File – NewSymbol. Na ekranie mamy siatkę oraz „krzyżyk z kółkiem”, który jest dla tego elementu punktem zerowym, punktem odniesienia. Możemy rysować...

Tylko w jakiej skali?

No właśnie, znów jest kłopot ze skalą, ale możemy na wcześniejszych rysunkach sprawdzić, że „długość rezystora” to pięć oczek siatki (czyli 80 jednostek), a kondensatorów: cztery oczka (czyli 64 jednostki). Rozsądne jest, by przycisk miał podobną wielkość jak rezystor.

Za pomocą klawiszy L (linia) i C (kółko – circle) możemy określić wygląd elementu. Do rysowania kółek (elips) trzeba się przyzwyczaić, a po narysowaniu można dowolnie zmienić kształt za pomocą F8, chwytając za czerwone kółeczka.

Podobnie jest z rysowaniem łuków – fragmentów okręgu (klawisz A): dwa kliknięcia myszki określają elipsę/okręg, trzecie kliknięcie pokazuje, gdzie ma się zaczynać widoczna część łuku, a czwarte kliknięcie kończy rysowanie. Też można potem wszystko zmienić, przeciągając czerwone kółeczka z użyciem F8.

Rys.1 Rysowanie elementu - cztery przykładowe możliwości

Warto pamiętać, że po naciśnięciu F7 albo F8 i wybraniu obiektu można go też obracać (Ctrl+R) i odbijać (Ctrl+E). Podczas rysowania elementu mamy w zasadzie pełną dowolność: cztery przykładowe możliwości pokazane są na rysunku 1. Trzeba jednak kluczowe linie zaczynać w oczkach siatki, bo potem na schemacie nie da się do nich dociągnąć linii.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak to będzie się prezentować na schemacie, zapisz symbol jako plik, np. przycisk.asy, koniecznie w „bibliotecznym” katalogu Dokumenty – LtspiceXVII\lib\sym\ (może być potrzebne ponowne uruchomienie LTspice). Po „przymiarkach” wybierz jedną z wersji i skasuj pozostałe. Aby na schemacie taki element miał oznaczenie (numer), wprowadź je w tabelce, która pokaże się po naciśnięciu Ctrl+A (Edit – Attributes). Ja wpisałem S w polu Prefix, dodałem polski opis (Description) i wstępnie wpisałem wartość: przycisk, jak pokazuje rysunek 2.

Rys.2 Edytor atrybutów symbolu - LTspice

Niestety, tak dodane atrybuty nie będą widoczne na schemacie. Aby to zmienić, należy nacisnąć Ctrl+W (Edit – Attributes – Attributes Window) i w otwartym oknie kliknąć – zaznaczyć jeden z atrybutów, jak na rysunku 3. Kliknięcie OK spowoduje pojawienie się na ekranie oznaczenia S z trzema literkami nnn (na trzycyfrową liczbę – numer) i napis ten można umieścić w dowolnej pozycji względem symbolu. Przykład na rysunku 4.

Kolejne naciśnięcie Ctrl+W pozwoli zaznaczyć, uczynić widocznym i umieścić na rysunku kolejny napis. W przypadku symbolu przycisku nie bardzo ma sens widoczność pola Value – wartość, co jest absolutnie niezbędne przy innych elementach.

Rys.3 Zaznaczenie atrybutu - LTspice
Rys.4 Umieszczenie napisu względem symbolu - LTspice

W zasadzie mamy element zdefiniowany, ale wielkość liter/cyfr byłaby za mała. Dlatego trzeba jeszcze kliknąć prawym przyciskiem myszki na atrybucie – napisie, by otworzyć okienko, gdzie zgodnie z wcześniejszymi ustawieniami trzeba zwiększyć wielkość napisu (Font Size) do domyślnej 1,5 – rysunek 5.

Rys.5 Zwiększenie wielkość napisu - LTspice

Element należy zapisać i będzie on dostępny w bibliotece (potrzebny może być tylko restart LTspice). Po umieszczeniu na schemacie tak stworzony element będzie wyglądał jak na rysunku 6.

Element jest pełnowartościowy w tym sensie, że ma też „właściwości elektryczne”, a konkretnie piny. Jednak aby go ewentualnie wykorzystać do symulacji, trzeba jeszcze wskazać na jego „właściwości symulacyjne”, co jest odrębnym, szerokim zagadnieniem, wykraczającym poza zakres „barbarzyńskiego” wykorzystania LTspice.

Rys.6 Stworzony element umieszczony na schemacie - LTspice

Widoczność i wielkość poszczególnych atrybutów – napisów elementów (symboli) można też zmieniać później na schemacie, naciskając Ctrl i klikając prawym przyciskiem myszki na elemencie (lub na napisie – symbolu), co otworzy okno jak na rysunku 7.

Oprócz widocznych atrybutów, symbol elementu może zawierać tekst, wstawiany po naciśnięciu klawisza T. O ile atrybuty można edytować na schemacie, tekst w symbolu, wstawiony klawiszem T, jest niezmienny i stanowi stałą część symbolu.

Rys.7 Component Attribute Editor - LTspice

Informacje podane w tym i poprzednim odcinku pozwalają dostosować wygląd symboli LTspice do „stylu EdW”. Poświęciłem trochę czasu, żeby zmodyfikować wygląd niektórych popularnych elementów. Efekt pokazuje rysunek 8.

Symbole te w postaci plików .asy są dostępne w Elportalu, zarówno wśród materiałów dodatkowych do tego numeru, jak też na stronie ze wskazówkami dla osób piszących dla EdW (https://elportal.pl/zostan-wspolautorem-elektroniki-dla-wszystkich/). A jeżeli Ty analogicznie zmodyfikujesz elementy, możesz przysłać je do redakcji (edw@elportal.pl) – udostępnimy je w Elportalu innym Czytelnikom.

Rys.8 Zmodyfikowane elementy - LTspice

W przedstawionym czteroodcinkowym artykule zawartych jest wiele szczegółowych informacji, które mogą z czasem ulecieć z pamięci. Aby przypomnieć to, co najważniejsze, w nastepnym numerze EdW zamieszczona zostanie skrócona „ ściągawka”, którą można skserować lub wyciąć i zawsze mieć pod ręką.

Jeżeli ktoś zechce wykorzystać LTspice do tworzenia i drukowania w ten sposób ładnych schematów, musi liczyć się z koniecznością stworzenia wielu nowych symboli. Jest to niezbędne z uwagi na niewielką liczbę elementów w istniejących bibliotekach. Na szczęście tworzenie symboli jest bardzo łatwe.

Na pomysł poprawiania wyglądu schematów z LTspice wpadli też autorzy strony http://reaylabs.com/tools/SchematicViewer/SchematicViewer.html# Warto wstawić tam swój schemat i sprawdzić efekt. A w EdW w niedalekiej przyszłości planowana jest seria artykułów, prezentujących główną funkcjonalność LTspice, czyli symulację.

Do pobrania
Download icon LTspice łagodnie, ale po barbarzyńsku cz.4 - samodzielne tworzenie symboli elementów
Tematyka materiału: LTSpice
AUTOR
Źródło
Elektronika dla Wszystkich maj 2019
Udostępnij
UK Logo