Zaloguj się
Wszystkie
2 marca 2026
26
W ostatnich kilku latach na łamach Silicon Chip analizowaliśmy wiele aspektów historii współczesnej elektroniki, takich jak powstanie tranzystora, ewolucja baterii, produkcja układów scalonych, technologie wyświetlaczy i rozwój pamięci komputerowych.
Materiały te nie odzwierciedlają jednak pełnej historii, ponieważ zanim wszystkie te rzeczy powstały, trzeba było dokonać wielu ważnych odkryć. W niniejszej serii artykułów przyjrzymy się ludziom stojącym za tymi odkryciami. Przedstawieni tu wynalazcy i wynalazki tworzą bazę całej nowoczesnej elektroniki.
Możecie być, podobnie jak my, zaskoczeni, jak wcześnie niektóre zaawansowane koncepcje ujrzały światło dzienne. Wiele nowoczesnych urządzeń zostało wynalezionych zanim nadszedł na nie odpowiedni czas. W chwili wynalezienia nie znajdowały zwykle zastosowania.
Dopiero później stawały się bardzo popularne.
Wielu z przedstawionych naukowców i inżynierów wniosło znacznie większy wkład niż jesteśmy tu w stanie opisać. W „tamtych czasach” powszechne było bycie polimatem (fachowcem multidyscyplinarnym). Skupimy się jedynie na tych obszarach odkryć i wynalazków, które są najbardziej istotne dla elektryczności i elektroniki.
Należy pamiętać, że często tę samą rzecz wynajdywało niezależnie kilka osób. Ci, którzy zdobyli największe uznanie, niekoniecznie byli tymi pierwszymi. Ponadto sporo wynalazków stanowi efekt pracy wielu ludzi. Autorstwa takich wynalazków nie da się przypisać jednej konkretnej osobie.
Staraliśmy się być tak wszechstronni, jak to tylko było możliwe. Są jednak wynalazki i wynalazcy, których nie byliśmy w stanie tutaj uwzględnić.
Niniejsza seria artykułów składa się z trzech części. W części pierwszej oraz w kolejnej, która ukaże się za miesiąc, zostaną szczegółowo omówieni, w kolejności dat urodzenia, różni wynalazcy indywidualni, będący zazwyczaj autorami wielu wynalazków w różnych momentach historycznych. Trzecia, ostatnia część obejmie głównie wynalazki przypisywane firmom lub innym organizacjom, na przykład uniwersytetom.
Staraliśmy się korzystać z wielu źródeł, aby daty były jak najdokładniejsze. W różnych źródłach daty często różnią się między sobą, czasem znacznie.
Przypis redaktora: w artykule terminami wynalazki i wynalazcy określa się również odkrycia i odkrywców.
Oto nasza lista wynalazców, uszeregowana według dat urodzenia (do 1847 r.):
Tales z Miletu, około 624 p.n.e. – około 546 p.n.e. elektryczność statyczna
Opisał wytwarzanie elektryczności statycznej poprzez pocieranie bursztynu, co powodowało przyciąganie piórek i innych lekkich materiałów. Zaobserwował również, że lodestone – rodzaj naturalnie namagnesowanego magnetytu – może przyciągać kawałki żelaza.
Teofrast, około 371 p.n.e. – około 287 p.n.e., piroelektryczność.
Mówi się o nim, że odkrył piroelektryczność – właściwość substancji sprawiająca, że po podgrzaniu staje się ona czasowo naładowana i przyciąga lekkie materiały, na przykład popiół, podobnie jak potarty bursztyn.
William Gilbert, 1544–1603, elektryczność.
Ukuł termin „electricus”, od którego pochodzi słowo elektryczność. Objaśniał również, iż działanie kompasu wynika z faktu, że Ziemia jest gigantycznym magnesem z żelaznym rdzeniem. W 1600 r. napisał książkę pod tytułem „De Magnete”. Książkę tę można przeczytać na stronie www.gutenberg.org/ebooks/33810. Gilbert wynalazł również przyrząd, który wykrywał obecność ładunku elektrycznego – obecnie znany jako elektroskop.
Gilbert błędnie utrzymywał, że elektryczność i magnetyzm nie są ze sobą powiązane. Związek tych zjawisk wykazali później Hans Christian Ørsted i James Clerk Maxwell.
Otto von Guericke, 1602–1686, generator elektrostatyczny.
Wynalazł pierwszy generator elektrostatyczny – kulę z siarki, którą można było pocierać, nadając jej ładunek elektryczny umożliwiający przyciąganie i odpychanie ciał. Zainspirowało to innych badaczy do zbudowania kolejnych, bardziej zaawansowanych ciernych generatorów elektrostatycznych.
Christiaan Huygens, 1629–1695, falowa teoria światła.
W 1690 r. opracował falową teorię światła.
Francis Hauksbee Starszy, 1660–1713, zmodyfikowany generator elektrostatyczny
W 1705 r. zbudował zmodyfikowaną wersję generatora elektrostatycznego Ottona von Guericke – szklaną kulę z częściową próżnią, zawierającą rtęć. Wytwarzanie ładunku przez pocieranie powodowało świecenie w miejscu dotykania szkła. Wynalazek ten doprowadził znacznie później do powstania lampy wyładowczej, oświetlenia neonowego i lamp rtęciowych. Jego książkę „Eksperymenty fizyczno-mechaniczne” można przeczytać na stronie https://catalogue.nla.gov.au/catalog/3171279.
Facebook
Twitter
Linkedin
Kup teraz
