Serwisy partnerskie:
Close icon
Serwisy partnerskie

Płytki ze wzmacniaczami operacyjnymi, wersje do montażu powierzchniowego i przewlekanego

Article Image
W poprzednich publikacjach opisane były uniwersalne płytki przeznaczone do montażu pojedynczych i podwójnych wzmacniaczy operacyjnych. W trakcie projektowania tych płytek pomyślałem, że dobrze byłoby stworzyć kilka uniwersalnych adapterów, które pozwoliłyby na podłączenie nowoczesnych wzmacniaczy operacyjnych do starszych urządzeń. Przykładowo, w przypadku płytki z podwójnym wzmacniaczem operacyjnym, o której pisałem w zeszłym miesiącu, chciałem porównać pracę dwóch pojedynczych wzmacniaczy operacyjnych z układem podwójnym bez wprowadzania jakichkolwiek innych zmian. Aby to osiągnąć, zaprojektowałem specjalną płytkę adaptera, która umożliwia podłączenie dwóch 8-pinowych, pojedynczych wzmacniaczy operacyjnych do podstawki przystosowanej do jednego 8-pinowego, podwójnego wzmacniacza operacyjnego.

Pomysł mi się spodobał i postanowiłem rozwinąć tę koncepcję, tworząc płytkę, która umożliwia podłączenie dwóch 8-pinowych, podwójnych wzmacniaczy operacyjnych do 14-pinowej podstawki przeznaczonej dla poczwórnego wzmacniacza operacyjnego.

Kiedy już stworzyłem to rozwiązanie dla układów scalonych DIL, zdałem sobie sprawę, że równie przydatne byłoby posiadanie wersji SMD tych adapterów. Dzięki temu konfiguracje stałyby się nie tylko bardziej kompaktowe, lecz także umożliwiłyby przetestowanie niektórych nowych wzmacniaczy operacyjnych, dostępnych wyłącznie w obudowach SMD. Warto zwrócić uwagę na to, że istnieje wiele rodzajów obudów SMD, ja jednak zdecydowałem się użyć najpopularniejszej 8-pinowej obudowy SOIC.

W rezultacie powstały cztery płytki adapterów. Warto wiedzieć, że płytki adapterów 8-pin-op-amp-SMD-to-DIL, są dostępne w handlu, w takich firmach jak HobbyTronics Ltd (https://bit.ly/pe-may23-dil).

Postanowiłem wykonać podobną. 

Wymiana i modernizacja

Inżynierowie dźwięku nie lubią marnować pieniędzy i podobnie jak gospodarni z natury rolnicy oczekują, że cały ich sprzęt będzie działał przez co najmniej 50 lat. Niestety, niektóre modele wzmacniaczy operacyjnych stają się przestarzałe i mogą być trudne do zdobycia, a z drugiej strony nowe wersje mogą mieć znacznie lepsze parametry pod względem poziomu szumów i zniekształceń. Nie ma sensu przeglądać całego serwisu eBay w poszukiwaniu zamienników typu NOS (new-old-stock). Znacznie lepiej jest wymienić przestarzałe wzmacniacze operacyjne na typowe, łatwo dostępne NE5532.

Zamienniki układów J-FET

Warto zwrócić uwagę, że w starszym sprzęcie, w którym stosowane są wzmacniacze operacyjne z wejściem J-FET (np. układy z serii TL07x/TL08x (BiFET) firmy Texas Instruments z lat osiemdziesiątych), należy stosować zamienniki z wejściem J-FET o niskim prądzie polaryzacji wejść. Jeśli w mikserze lub przedwzmacniaczu układ TL072 zostanie zastąpiony bipolarnym NE5532, prawdopodobnie pojawi się problem szumów i trzasków podczas przełączania i regulacji potencjometrów.

Chociaż wpływ prądów polaryzacji wejść można usunąć dodając do układu dodatkowe kondensatory sprzęgające i rezystory, wymaga to pewnej pracy, najpewniej wiążącej się z cięciem ścieżek. Dobre wzmacniacze operacyjne J-FET przeznaczone do zastosowań akustycznych są zazwyczaj bardzo drogie, na przykład firmy Burr-Brown. Jednym z niewielu stosunkowo niedrogich zamienników układu TL072 jest Nisshinbo NJM8087, dostępny wyłącznie w obudowie SMT. Układ ten oferowany jest przez firmę Profusion oraz przez Mouser, przy czym w tej drugiej jego cena jest znacznie wyższa. Texas Instruments ma w swojej ofercie wiele wzmacniaczy operacyjnych, a podobne układy oferują również firmy Analog Devices i Burr-Brown. Produkty z serii OPA134 SoundPlus są jednymi z najlepszych na rynku, ale są drogie.

Wycofane z produkcji wzmacniacze operacyjne firmy Fairchild (np. μA771 i μA772) pojawiają się sporadycznie w sprzęcie z końca lat siedemdziesiątych, takim jak miksery Electrosonic i Soundcraft. Dotyczy to również układów LF351, LF353, LF356, LF441 i TL082 będących wzmacniaczami typu BiFET drugiej generacji. Wszystkie one są podobne do TL072 i mogą być z powodzeniem zastąpione przez NJM8087 (Uwaga! Maksymalne napięcie zasilania ±16 V).

Aby przeczytać ten artykuł kup e-wydanie
Kup teraz
Firma:
AUTOR
Źródło
Elektronika dla Wszystkich czerwiec 2026
Udostępnij
UK Logo
Elektronika dla Wszystkich
Zapisując się na nasz newsletter możesz otrzymać GRATIS
najnowsze e-wydanie magazynu "Elektronika dla Wszystkich"