pusty pusty pusty
pusty
pusty pusty forum szukaj książki linki artykuły
home pusty c c c c c c c c c
teoria dla początkujących schematy elektronika retro mikrokontrolery pusty
na dół

Dla początkujących

Symbole graficzne elementów elektronicznych


Pamiętam gdy pierwszy raz zobaczyłem schemat ideowy układu elektronicznego to oprócz podziwu dla autora tego schematu, że potrafił coś tak skomplikowanego wymyślić i narysować nie wiedziałem co oznaczają te wszystkie dziwne symbole. Aby przybliżyć wszystkim początkującym kolegom elektronikom znaczenie poszczególnych symboli graficznych umieszczanych na schematach prezentuję je poniżej wraz z krótkimi komentarzami.
   Każdy element elektroniczny ma swój symbol graficzny, czasami mogą się one trochę między sobą różnić mimo, że dotyczą tego samego elementu (np. symbol rezystora). Obok symbolu graficznego są zwykle umieszczane opisy tego elementu np.: R1, R22, C3 itp. Przyjęło się, że elementy na schemacie elektronicznym oznaczane są zwykle pierwszymi literami nazwy danego elementu i kolejnym numerem na schemacie np. dla rezystorów będzie to R1, R2 itd. Obok umieszcza się również niezbędne informacje dla zrozumienia i analizy układu. Są to zwykle wartości danych elementów (np. rezystancja), tolerancja tych wartości, dopuszczalne napięcia, przy których mogą pracować (nie powinno się wówczas stosować elementów o innym napięciu pracy) czy wreszcie jak w przypadku układów scalonych, tranzystorów podaje się nazwę i typ danego elementu np. tranzystor T22 BC307C.
   Oczywiście oprócz znajomości znaczenia symboli graficznych dla zrozumienia układu będzie Ci potrzebna znajomość podstawowych praw rządzących elektroniką oraz znajomość działania poszczególnych elementów i tu proponuję zapoznanie się z działem Teoria.
Rezystor Rezystor - inna jego nazwa to opornik. Można często spotkać takie właśnie dwa symbole graficzne tego elementu.
Potencjometr Potencjometr - ma bardzo podobny symbol do rezystora. Posiada trzecią dodatkową końcówkę (ze strzałką), jest to suwak którego położenie wyznacza podział całkowitej rezystancji potencjometru.
Kondensator Kondensator - przy symbolu kondensatora bardzo często jest umieszczana wartość dopuszczalnego napięcia pracy.
Kondensator spolaryzowany Kondensator spolaryzowany - to kondensator elektrolityczny lub tantalowy. Kondensator taki ma okładki oznaczone znakami + lub -.
Nie można takiego kondensatora podłączać w układzie odwrotnie niż wskazuje jego polaryzacja tzn. plus do potencjału wyższego, a minus do niższego jeśli podłączysz odwrotnie to kondensator ulegnie uszkodzeniu.
Kondensator zmienny Kondensator zmienny - te kondensatory są stosowane najczęściej w obwodach częstotliwości radiowej np. dostrajając się do stacji w odbiorniku radiowym posługujesz się właśnie takim kondensatorem.
Cewka Cewka indukcyjna - jej symbol przypomina spiralę wykonaną z drutu i tak właśnie wygląda w swej najprostszej postaci - jest spiralą nawiniętą z drutu.
Transformator Transformator - jego symbole są różne w zależności od ilości uzwojeń i rodzaju rdzenia jakie posiada ale zawsze będą podobne do tych, które umieściłem obok.
BezpiecznikBezpiecznik Bezpiecznik - prawie każde urządzenie elektryczne posiada taki element zabezpieczający przed przepływem nadmiernego prądu (np. na wskutek uszkodzenia).
Żarówka Żarówka - to element, który nie wymaga komentarza.
Bateria Bateria (lub akumulator) - jest źródłem energii dla każdego przenośnego urządzenia elektrycznego, obok symbolu podaje się wartość napięcia, dłuższa kreska oznacza zacisk dodatni.
Masa Masa - jest to punkt wspólny (zerowy) dla danego obwodu elektrycznego. Do tego punktu odnosi się wszystkie potencjały występujące w tym obwodzie. Często różnicuje się symbole masy w celu odróżnienia masy sygnałów cyfrowych , analogowych czy też masy napięcia zasilającego.
Zasilanie Zasilanie - takimi symbolami oznacza się punkty podłączenia napięcia zasilającego, oczywiście nie wyczerpują one wszystkich możliwości. Natomiast zawsze obok tych symboli będzie występowała etykieta identyfikująca dane zasilanie i często wartość tego napięcia.
Źródło napięcia Źródło napięcia - te symbole stosuje się najczęściej na schematach układów, które służą do analizy i wyjaśnienia jakiegoś teoretycznego zagadnienia.
Źródło prądu Źródło prądu - komentarz jak wyżej.
Głośnik Głośnik - kształt tego symbolu nawet przypomina rzeczywisty głośnik widziany z boku, jeśli słuchasz radia to słyszysz efekt pracy tego urządzenia. Głośnik dzięki swej konstrukcji przetwarza sygnał elektryczny na falę akustyczną.
Połączenia Połączenia - na schematach ideowych oprócz symboli elementów jest mnóstwo pionowych i poziomych linii łączących umieszczone tam elementy. To są właśnie połączenia. Linie, które się tylko przecinają nie mają ze sobą żadnego połączenia w miejscu przecięcia, natomiast linie z zaznaczonym punktem w miejscu przecięcia (lub styku) są połączone ze sobą.
Magistrala Magistrala - są to też połączenia tylko zupełnie inaczej rysowane. Nie rysuje się osobno każdego połączenia tylko dojścia do magistrali (gruba linia) każde dojście do magistrali dotyczące tego samego połączenia (sygnału) musi być identycznie opisane.
Przełącznik NOPB Przełącznik NOPB - jest to przełącznik chwilowy normalnie otwarty (normally open push-button), czyli inaczej mówiąc zostanie zamknięty po naciśnięciu, a z chwilą puszczenia otworzy się.
Przełącznik SPST Przełącznik SPST - pojedynczy przełącznik jednopozycyjny, czyli wyłącznik (single-pole single-throw switch).
Przełącznik SPDT Przełącznik SPDT - pojedynczy przełącznik dwupozycyjny (single-pole double-throw switch).
Fotorezystor Fotorezystor - jest to element, który zmienia swoją rezystancję pod wpływem padającego nań światła.
Fotodioda Fotodioda - ma zastosowanie jako detektor światła. Padające na nią promienie świetlne powodują generowanie i przepływ prądu fotoelektrycznego.
Fototranzystor Fototranzystor - jest to element, który działa tak samo jak zwykły tranzystor z tą różnicą, że zwykły prąd bazy został zastąpiony prądem fotoelektrycznym wytwarzanym przez światło w złączu baza-kolektor.
Kwarc Rezonator kwarcowy - jest to po prostu odpowiednio wycięty i wyszlifowany kawałek kwarcu, który dzięki swoim parametrom znalazł zastosowanie w układach generacyjnych jako element określający częstotliwość drgań.
Dioda Dioda - jej symbol przypomina swoim kształtem strzałkę, która wyznacza kierunek przepływu prądu gdy dioda jest spolaryzowana w kierunku przewodzenia.
Dioda Zenera Dioda Zenera - jej normalnym stanem pracy jest polaryzacja w kierunku zaporowym dzięki czemu uzyskuje się na niej tzw. napięcie zenera. Diody te wykorzystuje się jako np. najprostsze źródła napięć referencyjnych.
Dioda Schottky'ego Dioda Schottky'ego - w przypadku gdy chcemy włączyć diodę w układ z sygnałem o dużej częstotliwości to lepiej jest zastosować właśnie diodę Schottky'ego.
Dioda pojemnościowa Dioda pojemnościowa - nazywana jest również waraktorem lub warikapem i ma zastosowanie w zakresie częstotliwości radiowych, a w szczególności w układach automatycznej regulacji częstotliwości. Może ona zastąpić kondensator o zmiennej pojemności. Pojemność ta zależy od wartości napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym.
Dioda LED Dioda LED - inaczej dioda elektroluminescencyjna (LED - Light Emiting Diode) zachowuje się tak jak zwykła dioda , której napięcie przewodzenia wynosi od 1,5V do 2,5V ale co najważniejsze świeci gdy jest w stanie przewodzenia.
Mostek prostowniczy Mostek prostowniczy - jest to element czterokońcówkowy, który składa się z połączonych ze sobą czterech diod. Oczywiście taki element może być zastąpiony czterema pojedynczymi diodami. Mostek prostowniczy wykorzystuje się w układach zasilaczy gdzie ma za zadanie wyprostować prąd przemienny.
Tranzystor npn Tranzystor npn - jest elementem o trzech końcówkach i służy do wzmacniania lub przełączania sygnałów. Końcówka ze strzałką oznaczona literą E jest nazywana emiterem, środkowa B to baza, a górna C to kolektor. Strzałka przy emiterze wskazuje kierunek prądu.
Tranzystor pnp Tranzystor pnp - to samo co dla tranzystora npn tylko kierunek prądu emitera jest przeciwny.
Tranzystor nJFET
Tranzystor pJFET
Tranzystor JFET - jest tranzystorem polowym złączowym. Rozróżnia się dwa typy - z kanałem n (symbol ze strzałką skierowaną do wewnątrz) i z kanałem typu p (symbol ze strzałką skierowaną na zewnątrz). Oznaczenia poszczególnych końcówek D - dren, S - źródło, G - bramka.
Tranzystor MOSFET
Tranzystor MOSFET
Tranzystor MOSFET - jest również tranzystorem polowym jak JFET z tą różnicą, że jest to tranzystor z izolowaną bramką. Wśród tranzystorów MOSFET rozróżnia się tranzystory z kanałem wzbogacanym i z kanałem zubożanym. Oczywiście występuje również podział na kanał typu p i n. Nazwy końcówek są identyczne jak dla JFET
Tranzystor MOSFET Wzmacniacz operacyjny - jest to najczęściej spotykany symbol wzmacniacza operacyjnego. Cechą szczególną symboli wzmacniaczy operacyjnych jest to, że wejścia są zawsze oznaczane znakami + (wejście nieodwracające) i - (wejście odwracające).
Transoptor Transoptor - ten symbol należy potraktować jako przykład gdyż symboli transoptorów jest bardzo wiele w zależności od ich konstrukcji. Cechą wspólną wszystkich transoptorów jest to, że sprzężenie wejścia z wyjściem odbywa się na drodze optycznej czyli jest zachowana pełna izolacja elektryczna.
Stabilizator Stabilizator - to jest również przykład jednego z wielu symboli przedstawiających stabilizatory w postaci układów scalonych. W tym przypadku jest to bardzo popularny stabilizator trójkońcówkowy z możliwością ustawiania napięcia wyjściowego.
Bramka ANDBramka NANDBramka ORBramka NOR Bramki logiczne - jest ich oczywiście więcej, tu pokazałem jedynie przykłady. Zwykle w jednym układzie scalonym jest po cztery bramki dwuwejściowe. Bramki logiczne spełniają funkcje logiczne, które można rozszyfrować po ich nazwie. Od lewej są bramki AND, NAND, OR i NOR.
Układ cyfrowy Układ cyfrowy - układów cyfrowych jest tak ogromna ilość, że nie ma sensu prezentować tutaj wszystkich symboli (byłoby to zresztą niemożliwe). Pokazałem jedynie skromny przykład w postaci licznika z serii TTL.
Ciągle powstają nowe układy scalone analogowe i cyfrowe, i dla każdego z nich powstaje nowy symbol graficzny. Niejednokrotnie może się okazać, że dla własnych potrzeb sam stworzysz taki symbol np. jako element biblioteczny do programu, pod którym będziesz rysował schematy.
   Myślę, że ta ilość przytoczonych symboli z krótkimi komentarzami jest wystarczająca do rozpoznawania ich na schematach ideowych. Nie wystarczy to oczywiście do zrozumienia działania układów elektronicznych. Polecam więc jeszcze raz dział poświęcony teorii lub zgłębianie wiedzy przy pomocy odpowiedniej literatury.
pusty
do góry
WsteczMenuDalej
pusty

UWAGA: Wszystkie umieszczone schematy, informacje i przykłady mają służyć tylko do własnych celów edukacyjnych i nie należy ich wykorzystywać do żadnych konkretnych zastosowań bez przeprowadzenia własnych prób i doświadczeń, gdyż nie udzielam żadnych gwarancji, że podane informacje są całkowicie wolne od błędów i nie biorę odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z zastosowania podanych informacji, schematów i przykładów.


Wszystkie nazwy handlowe, nazwy produktów oraz znaki towarowe umieszczone na tej stronie są zastrzeżone dla ich właścicieli.
Używanie ich tutaj nie powinno być uważane za naruszenie praw właściciela, jest tylko potwierdzeniem ich dobrej jakości.

All trademarks mentioned herein belong to their respective owners.
They aren't intended to infringe on ownership but only to confirm a good quality.


Strona wygląda równie dobrze w rozdzielczości 1024x768, jak i 800x600.
Optymalizowana była pod IE dlatego polecam przeglądanie jej w IE5.5 lub nowszych przy rozdzielczości 1024x768.


© Copyright 2001-2005   Elektronika analogowa
pusty
pusty pusty pusty